W poszukiwaniu „opus magnum”. Jak oglądać „Na srebrnym globie” Andrzeja Żuławskiego? - Łukasz Pisarzewski (Kwartalnik Filmowy)
Film Na srebrnym globie Andrzeja Żuławskiego jest adaptacją Trylogii księżycowej Jerzego Żuławskiego – filozofa dekadentyzmu, stryjecznego dziadka reżysera. Superprodukcja, realizowana w kryzysowych latach PRL-u, została wstrzymana przez decydentów. Oczekiwali oni, że film stanie się wyrazem międzynarodowej fascynacji kosmosem. Tymczasem okazało się, że przesłanie trójksięgu, nazywanego antyutopią dekadencką, obnaża postindustrialny marazm systemu w fazie schyłkowej. Reżyser zmontował dzisiejszą wersję filmu z fragmentów taśm. Jawi się ona jako totalna metafora lub wręcz dokument upadku mitów cywilizacyjnych, zwłaszcza tych osadzonych w dyskursie narodowym. Fabułę metaforyzuje świat przedstawiony, który jest zbudowany ze środków elementarnych: czterech żywiołów przywołujących atawizmy i archetypy. Pisarzewski podejmuje próbę ich odczytania z wykorzystaniem kompleksów wyróżnionych przez Gastona Bachelarda. Zmieniają one antyutopię w część tragicznej wizji historii Polski, którą w polskim kinie stworzył Żuławski.