Covid-19 ve Enflasyonun Sanayi Üretim Endeksi Üzerindeki Etkisi - Buket Taştan; Havva Gültekin (Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi)
Koronavirüs (COVID-19), 2019 yılının Ocak ayında ortaya çıkmış ve tüm dünyayı etkisi altına almıştır. COVID-19 ülkeleri sadece sağlık anlamında değil, sosyal, siyasi ve ekonomik birçok alanda etkilemiştir. Ülkeler bu durum karşısında birçok önlem almış, ancak bu önlemler ülkelerin ekonomilerinde yıkıcı etkiler meydana getirmiştir. Pandemi nedeniyle oluşan küresel kriz, ekonomik faaliyetlerin azalmasına ve alınan önlemler enflasyon oranında artışa sebep olmuştur. Enflasyon oranında artışın meydana gelmesi ile birlikte ülkelerin sanayi üretim endeksi önemli ölçüde etkilenmiştir. Bu bağlamda bu çalışmada amaç, COVID-19 ile birlikte enflasyonda meydana gelen artışın sanayi üretim endeksi üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaçla çalışmada, içinde Türkiye’nin de bulunduğu, vaka sayısı en yüksek olan ülkeler arasından 19 ülke ele alınmıştır. Bu ülkeler Belçika(BEL), Kanada(CAN), Fransa(FRA), Almanya(DEU), İtalya(ITL), Japonya(JPN), Hollanda(NLD), Polonya (POL), Portekiz(PRT), İsviçre(SWE), Türkiye(TR), İngiltere(GBR), ABD, Brezilya(BRA), Şile(CHL), İsrail(ISR), Rusya(RUS), Meksika (MEX) ve Güney Afrika (ZAF) ülkeleridir. Çalışmada Mart 2020-Aralık 2020 döneminde aylık veriler ele alınmış ve mekânsal yayılma etkisi de göz önünde bulundurularak, Mekânsal Panel Veri Modelleri ile analizler gerçekleştirilmiştir. Mekânsal panel veri modelinden elde edilen sonuçlar, enflasyon ve COVID-19’un sanayi üretim endeksi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkiye sahip olduğunu, COVID-19 vaka sayısında meydana gelen artışın, sanayi üretim endeksini %1 oranında azalttığını göstermektedir. Enflasyon ve COVID-19 değişkenleri sanayi üretim endeksini yaklaşık % 50 oranında açıklamaktadır