Türkçedeki ve Arapçadaki Etken-Edilgen Fiil Çatılarının Karşılaştırılması - Maysam Sbou (Sakarya Dil Dergisi)
Bu makale, Türkçe ve Arapça'da etken ve edilgen çatıları karşılaştıran ve açıklayan bir dilbilgisi incelemesini sunmaktadır. Etken ve edilgen çatılar, fiillerin nasıl kullanıldığını ve özne ile ilişkilerini belirlemek için önemli dilbilgisi kavramlarıdır. Her iki dilde de bu çatılar, fiil köklerinin farklı eklerle nasıl değiştiğini ve nasıl kullanıldığını göstermektedir.Türkçe'deki etken çatı, işi gerçekleştiren özneyi net bir şekilde belirtir. Özne, işi yapan kişiyi veya nesneyi açıkça ifade eder. Etken çatılı fiiller genellikle kök biçimindedir ve öznenin rolü cümlenin anlamını netleştirir. Diğer yandan, Türkçe edilgen çatıda işi yapan özne belirsizdir, ve gerçek özne yoktur. Edilgen çatı, işin nasıl yapıldığını veya kim tarafından yapıldığını vurgulamaz.Arapça'da etken ve edilgen fiillerin karşılıkları "malum" ve "meçhul" fiillerdir. Malum fiillerde, işi yapan özne bilinirken, meçhul fiillerde işi yapan kişi veya nesne belirsizdir. Arapça fiil kalıplarının kullanımı, bu çatıların belirlenmesinde önemlidir. Malum fiiller, genellikle geçmiş veya şimdiki zaman fiil kalıpları kullanılarak oluşturulur. Arapça'da meçhul fiil oluşturmak ise fiil kökünün belirli kurallara göre değiştirilmesini veya eklenmesini gerektirebilir.Makale, her iki dilde etken ve edilgen çatıların benzerliklerini ve farklarını ele almaktadır. Öznenin belirginliği, fiil kökü üzerindeki değişiklikler gibi temel farklılıklar açıklanmaktadır. Her iki dilde de, edilgen çatı işi yapan öznenin belirsiz olduğu veya işi yapanın vurgulanmadığı durumlar için kullanılır.