Harp ve Denizaltı Filo Bağlısı Gemilerde Yaşam Mahallerinin İç Mekân Tasarımını Etkileyen Kriterler: Askeri Hiyerarşik Sistem - Kübra Arslan; Hakkı Tonguç Tokol (Bodrum Journal of Art and Design)
Denizler, tarihi boyunca insanlık için vazgeçilmez bir hayat sahası olmuştur. Denizlere hâkim olan dünyaya hâkim olur inancıyla İlk Çağ’dan günümüze dek birçok deniz savaşı yaşanmıştır. Bu savaşlarda kullanılmak üzere önceleri basit ahşap tekneler kullanılırken zamanla sanayi ve teknolojik gelişmelere paralel olarak deniz araçları gelişmiş ve çeşitlenmiştir. Harp gemileri, görev tanımları gereği bünyesindeki askeri personel için çalışma ve yaşam alanı sunmaktadır. Bu deniz araçlarında var olan yaşam alanları farklı tasarım gereksinimleri barındırmaktadır. Bu gereksinimler çerçevesinde belirlenen birçok tasarım kriteri bulunmaktadır. Bu kriterlerden en önemlilerinden biri olan askeri hiyerarşik sistemin harp gemilerinde yer alan mekânların biçimlenmesini ne şekilde etkilediği bu çalışmanın kapsamını oluşturmaktadır. Aynı zamanda, bu çalışma ile harp gemileri ve iç mimarlık disiplini bağlamında var olan boşluğun doldurulması ve konuyla ilgili referans kaynak oluşturması amaçlanmaktadır. Araştırma evrenini harp filo envanterinde yer alan, fırkateyn, korvet, hücumbot ile denizaltı filoda yer alan denizaltı gemilerine ait yaşam mahalleri oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde literatür taraması, gözlem ve görüşmelerden faydalanılmıştır. Elde edilen veriler tümevarımcı bir yöntem ile analiz edilmiş ve komutan, subay, astsubay ve er/erbaşların kamaralarında kullanılan yatak ölçülerinin değişiklik göstermediği ancak hiyerarşik ilişkinin yatma düzenine, kamara hacim ve iç mekân kurgusuna etki ettiği saptanmıştır. Benzer şekilde yemek yeme alanlarında ve ıslak hacimlerde sağlanan düzenin hiyerarşik sisteme göre şekillendiği saptanmıştır.