TARİH FELSEFESİ BAĞLAMINDA HZ. MUSA’NIN ASÂSI -MUCİZE Mİ, YOKSA HÂKİMİYET SEMBOLÜ MÜ?- - Korkut Dindi (Siyer Araştırmaları Dergisi)

(untitled)
Yahudi-İbrânî ve İslam literatürlerinde Hz. Musa’nın (as) hayatı ve İsrailoğulları tarihi büyük bir yekûn tutmaktadır. Kur’an kıssaları/tarih anlatıları içerisinde yaşamından ve tebliğ mücadelesinden en çok bahsedilen ve ismi en fazla geçen peygamber de hiç şüphesiz Hz. Musa’dır. Sözkonusu Kur’an kıssasında -lafzî/literal anlamı itibarıyla- geçen asânın yılana dönüşmesi, elin ışık saçması gibi hususlar, genel olarak olağanüstü hadiseler olarak anlaşılıp yorumlanmış, kevnî/hissî mucizeler kategorisinde değerlendirilmiştir. Bu makalede, Musa peygambere nispet edilen asâ mucizesi veya Musa (as) kıssasında pekçok kez zikredilen asânın yılan olması ifadesi/hadisesi, hem Hz. Musa hem de Hz. Peygamber (s) döneminin sosyo-politik ve sosyo-kültürel şartları çerçevesinde kritik edilmiştir. Kıssada özellikle İsrailoğullarının Mısırlıların/firavunların baskı ve sultasından kurtarılması bağlamında ve çıkıştan/göçten sonra vadedilmiş topraklarda uluslaşma/devletleşme sürecinde gündeme gelen bu asânın; bir mucize, mecaz/metafor veya hâkimiyet sembolü/alâmeti olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma neticesinde asânın, mucizeyle bir irtibatının bulunmadığı görülmüştür. Tanrı-kral firavunun iktidarına karşılık Hz. Musa’nın tanrısal otoritesini, Mısır-Filistin toprakları ve İsrailoğulları üzerindeki hâkimiyetini sembolize ettiği anlaşılmıştır.