Özfarkındalık Eğitiminin ve Uygulamalarının Hemşireler Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi - Saliha Koç Aslan; Ükke Karabacak; Metin Hara; Demet Çetin; Evrim Şahin (Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi)
ÖzetGiriş:Özfarkındalık,hemşirelerin kaçınılmaz olarak yaşadığı tükenmişliğe, gerilime ve yorgunluğayol açan klinik karar alma ve kadro oluşturma kaygıları gibi stres etmenleriile baş etmesine yardımcı olmaktadır. Genel anksiyete ile başa çıkmada gevşemetekniklerinin etkili olduğu ile laboratuvar ve alan çalışmaları stresin,adrenalin ve kortizol hormonları yoluyla organizmayı etkilediğinigöstermektedir. Elektroensefalogramda farklı frekanslarda uygulanan manyetikenerjinin şifa etkisi olduğu çeşitli çalışmalarla ortaya konulmuştur.Amaç:Günlük yaşamda uzunsüre beta frekansında kalan hemşirelerin özfarkındalık çalışmaları ile beyindalgalarını alfaya geçirmeleri sağlanarak stres, anksiyete ve kaygıseviyelerinin düşürülmesi, tükenmişlik belirtilerinin erken fark edilmesi vedeğişen beyin dalgalarının liderlik özelliklerine katkı sağlaması amaçlanmaktadır.Yöntem:Çalışma Aralık2015-Haziran 2016 tarihleri arasında yarı deneysel olarak yapılmış, örnekleminiİstanbul’da bulunan özel bir hastanede çalışan, bu araştırmaya katılmayı kabuleden ve 6 haftalık programı tamamlayan hemşireler oluşturmuştur. Deney grubunaDemografik Veri toplama formu, Çalışma ile ilgili Düşünceleriniz Anketi, BeckAnksiyete Ölçeği, Maschlach TükenmişlikEnvanteri ve Kortizol ve Serotonin için kan testi uygulanmıştır. Araştırmasonuçları SPSS 22.0 programında yüzdelik, frekans, ki-kare Bağımsızlık testi,Kruskall Wallis H ve Wilcoxon testleri, Friedman testi kullanılarakdeğerlendirilmiştir. Bulgular: Maschlach tükenmişlikölçeği uygulama sonucunda; duygusal tükenmişliğin ve duyarsızlaşmanın her testtensonra azaldığı, kaygı için yapılan anket sonucunda alınan puanlamalar arasındaanlamlı bir fark olduğu ancak ölçeğin puanlamasının eğitimden sonraki ilkdönemde azaldığı, daha sonraki dönemde arttığıgörülmüştür. Kortizol seviyesinin araştırmanın ilk kısmında yükseldiği,Serotonin hormonunun da artığı görülmüştür. Sonuç: Hemşirelerin hizmetvermeden önce bir birey olarak öz farkındalıklarını kazanmış olmaları ilemesleklerini yaparken yaşadıkları stres anksiyete kaygı ve tükenmişlik düzeyleriarasında ilişki olduğu bu çalışma ile gösterilmiştir.