Filistin-İsrail ve Ukrayna-Rusya Savaş Haberlerinin İdeoloji Perspektifinde Tematik Analizi - Mehmet Ulaş (İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi)
Medyada yer alan metinler, yerel ve küresel boyutta gündemde yer alan konu başlıklarının topluma aktarılması ve toplumsal yapının enformasyon arayışının giderilmesi açısından önemli bir rol üstlenmektedir. Ancak medya organlarının ontolojik arka planını oluşturan ideolojik kabuller medya ile özdeşleşen bu rollerin işlevsiz kalmasına neden olmaktadır. Medya ve ideoloji arasındaki bu organik ilişki medyanın nesnelliği konusundaki paradoksların zeminini oluşturmaktadır. Medya içeriklerini oluşturan metinlerde tercih edilen sözcükler ise medya organlarının ideolojik tutumları hakkında önemli ipuçları sunmaktadır. Tercih edilen sözcüklerin, okuyucularını medya organının ideolojik perspektifine göre şekillenen bir politik duruşa yönlendirmesi, medyada yer alan metinlerin ideolojik tahakküm oluşturan politik söylemler üzerine inşa edildiğini göstermektedir. Politik söylemler okuyucuların ilgili konu başlığına dair algılarının, tutumlarının ve fikirlerinin manipülatif eksende şekillenmesine olanak sağlamaktadır. Ayrıca güç/iktidar ilişkisi etrafında oluşturulan politik söylemler haberin niteliğine dair hangi temaların ön plana çıkarılacağının belirlenmesinde de önemli bir rol oynamaktadır. Bu kapsamda çalışmanın amacı Filistin-İsrail ve Ukrayna-Rusya savaş haberlerinde politik söylem perspektifinde öne çıkan temaları incelemektir. Bahsi geçen amaç doğrultusunda dünyanın en büyük ekonomisine sahip ABD ile Avrupa Birliği Üyesi ülkelerden en büyük ekonomiye sahip Almanya’nın en yüksek tiraja sahip iki gazetesinde yer alan Filistin-İsrail ve Ukrayna-Rusya savaş haberleri doküman analizi tekniğinden hareketle MAXQDA 2020 programı aracılığıyla incelenmiştir. Tümevarım yaklaşımından hareketle keşfedici kodlamanın yapıldığı incelemede “saldırılara yönelik genel bilgiler”, “saldırılara yönelik küresel bakış” ve “saldırıların insan hakları boyutu” şeklinde üç ana tema ön plana çıkmıştır. Sonuç olarak çalışmada, örneklemi oluşturan USA TODAY ve BILD gazetelerinde yer alan haber metinlerinde tercih edilen sözcüklerin ideolojik perspektife dayalı politik söylem farklılıkları taşıdığı belirlenmiştir.