بررسی نقش فرایندهای ژئومورفیک در مورفولوژی نبکاهای مناطق نیمه‌خشک - ابوالفضل ربانی; ندا محسنی; سید رضا حسین زاده (جغرافیا و مخاطرات محیطی)
در این پژوهش چگونگی عملکرد فرایندهای آبی و بادی در تحول مورفولوژی ساختمان نبکاهای مناطق نیمه‌خشک نشان داده شده است؛ ازاینرو 9 نبکا انتخاب و نمونه‌برداری از عمق 10-0 سانتی‌متری رسوبات در موقعیتهای مختلف ساختمان نبکا شامل رأس نبکا، دامنههای رو به باد و پشت به باد، حاشیه نبکا و فضای بین نبکا انجام شد. تغییرات معنی‌دار در توزیع اندازه ذرات بیانگر روشهای متفاوت عملکرد باد در حمل و تراکم رسوبات است. ذرات ماسه به‌طور معنیداری در قسمت رأس نبکا افزایش یافته که نتیجۀ جابهجایی ذرات به‌وسیلۀ فرآیند جهش و خزش بادی است. افزایش ذرات ریزتر مانند سیلت متوسط و سیلت درشت در دامنههای رو به باد و پشت به باد حاکی از غلبه فرآیند حمل رسوبات بادی به‌صورت جهش و تعلیق در این موقعیتهاست. نتایج این مطالعه همچنین نشان داد که افزایش معنی‌دار رسوبات رس در حاشیه نبکا میتواند نتیجۀ عملکرد روانابهایی باشد که قادر به حمل رسوبات ریزدانه از فضای بین تپهها به سمت موقعیتهای حاشیهای نبکا هستند؛ شرایطی که با تجمع ذرات ریزدانه منجر به افزایش ظرفیت نگهداشت رطوبت در موقعیتهای حاشیه شده که میتواند به‌نوبه خود منجر به گسترش جزایر حاصلخیز در حاشیه نبکا نسبت به سایر موقعیتها گردد.