CENGİZ DAĞCI’NIN ONLAR DA İNSANDI ADLI ROMANINDA ULUSAL ALEGORİ - Gökhan Tunç (Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi)
Bu makalede CengizDağcı’nın Onlar da İnsandı adlıromanına metin merkezli bir yakın okuma gerçekleştirilmesi amaçlanmaktadır. Sözkonusu metin merkezli yakın okumada kullanılması planlanan anahtar kavramFredric Jameson tarafından ortaya atılan “ulusal alegori” olacaktır. FredricJameson, “Çok Uluslu Kapitalizm Çağında Üçüncü Dünya Edebiyatı” başlıklıyazısında, Goethe’nin “dünya edebiyatı” teorisini hatırlatarak eğer dünyaedebiyatı gibi bir ifadeden bahsedilecekse Üçüncü Dünya metinlerineodaklanmanın zorunluluğa değinir. Daha sonra ihmal edildiğini düşündüğü ÜçüncüDünya edebiyatlarına ilişkin gözlemlerde bulunur ve şu savı öne sürer: “ÜçüncüDünya metinleri, hatta görünürde özel alana özgü ve gerçek bir libidinaldinamikle olanları bile, ulusal alegori biçiminde bir siyasal boyutu zorunluolarak yansıtırlar.” Jameson, Üçüncü Dünya edebiyatının “zorunlu olarak”alegorik olma durumunu ise kültürel özelliğine dayandırır. Ona göre, Batı’nınkapitalist kültürü, yani Batılı gerçekçi ve modernist roman kültürününbelirleyici ögelerinden biri, özel olan ile siyasal olan arasında belirgin birayrışma olmasıdır. Aynı şekilde cinselliğin ve bilinçdışının alanı olarakdüşünülen alan ile sınıfların, ekonominin ve seküler siyasal iktidarın kamusaldünyasının alanı arasında radikal bir ayrışma vardır. Hâlbuki Üçüncü Dünyaülkelerinde, Batı’da var olan kamusal alan ile özel alanın bölünmesi durumuyoktur. Bu şekilde Batı’da ayrışan alanlar, Üçüncü Dünya metinlerinde analojiyoluyla özdeşleştirilir. Bu makalede, Jameson’ın bahsedilen kavramından yolaçıkarak Cengiz Dağcı’nın Onlar da İnsandıadlı romanında ev, toprak ve insanların alegorik karşılıklarının ne olduğu vebu alegorik karşılıkların ne anlama geldiği konusunda tartışma yürütülecektir.