MAHKUM MİLLETLERİN HAPİSANESİNDE BİR AYDIN: BAHTİYAR VAHABZADE (HAYATI, FİKİRLERİ VE TÜRKİYE’YE BAKIŞI) - Esme Özdaşlı (Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi)
Bahtiyar Vahabzade’nin hayatı Azerbaycan tarihinin en buhranlı dönemlerinden birine denk gelmektedir. Bu dönemde Sovyetler Birliği’nin hakimiyetinde baskı altında yaşayan Azerbaycan Türklerinin siyasi ve sosyal hayatı Moskova’nın denetimine tabiydi. Vahabzade’nin tabiri ile ‘halklar hapishanesini’ andıran SSCB’de insanların demokrasi talepleri büyük bir şiddetle bastırılmaktaydı. Bu dönemde tüm engellemelere rağmen Sovyet rejimini eleştiren en önemli münevverlerden biri Vahabzade olmuştur. Komünist rejiminin yasakladığı ‘millet’, ‘Türklük’ gibi kavramları eserlerinde cesurca kullanan Vahabzade, 1959 yılında Azerbaycan’ın İran ve Rusya arasında bölünmüşlüğünü konu alan ‘Gülistan’ şiiri nedeniyle çalıştığı üniversiteden kovulmuş ve iki yıl ev hapsinde yaşamaya mecbur kalmıştır. Azerbaycan’ın bağımsızlığını kazanmasında katkısı olan aydınlardan biri olan Vahabzade, ölünceye kadar münevver kimliği ile ülkesinin ve Türk dünyasının gelişmesi için düşünmeye ve eserler vermeye devam etmiştir.