Sosyal Bilimlerde Çeviri Dostu Akademik Yazma: Uygulamaya Dönük Stratejiler - Arif Bakla (TSBS Bildiriler Dergisi)
Akademik yazmada amaç bilimsel bilgileri ve verileri sade ve anlaşılır biçimde hedef kitleye ulaştırmaktır. Bazen akademik metnin bir çevirmen tarafından yabancı dile çevrilmesi gerekir. Bu durumda çevirmenin sade ve anlaşılır bir dil kullanarak kaynak metni hedef metne çevirmesi beklenir. Bu çalışma; kaynak metni hazırlarken yazarın çevirmene nasıl yardımcı olabileceğini örnekler üzerinden göstermekte ve bunu başarmak için kullanılabilecek stratejileri ele almaktadır. Bir akademik çevirinin düşük veya yüksek nitelikli olmasını belirleyen faktör sadece çevirmenin bilgi ve beceri düzeyi değil aynı zamanda kaynak metnin niteliğidir. Öyle ki, kaynak dilde yazılan metnin anlaşılırlığı hedef dildeki metnin kalitesini doğrudan etkilemektedir. Ayrıca akademik yazmanın kendine göre kuralları vardır ve bu kısmen de olsa bir dilden diğer dile değişiklik gösterebilir. Bu anlamda çevirmenler akademik metinleri çevirirken bazı problemlerle karşılaşırlar. Bu çalışmanın amacı bu tür problemleri örneklendirmek ve bu problemleri çözmede kullanılabilecek stratejileri ele almaktır. Akademik yazmada sıklıkla karşılaşılan ve çevirinin kalitesini etkileyen problemler şunlardır: uzun cümleler kurmak, birden çok anlama gelebilecek ifadeler kullanmak, anlatım bozuklukları, metni İngilizcenin söylem yapısına uygun olmayacak şekilde organize etmek, bağlaçları gelişigüzel kullanmak, gereksiz yere edilgen fiil çatısı kullanmak, düşünceleri doğrudan ifade etmek yerine dolaylı ifadeler kullanmak, aynı anlama gelen kelimeleri birbiri ardına kullanmak, imla hataları vb. Bu çalışma bir metni daha kaliteli hale getirmek için yazarın ve çevirmenin genel olarak neler yapabileceği tartışmaktadır. Her ne kadar tecrübeli çevirmenler etkili eylemlerde bulunsa da kötü yazılmış bir kaynak metinden iyi bir çeviri çıkmayacaktır. Kaliteli akademik çeviri yazar ile çevirmen arasında bir iş birliği gerektirir. Bu nedenle bu konuda bir farkındalık oluşturmak önemlidir.