بررسی تأثیر تلفیق روش های مختلف کنترل علف‌های‌هرز بر رشد رویشی و شاخص برداشت گلرنگ بهاره - جلیل شفق کلوانق; محسن سبزی نوجه ده; پرویز وجودی; مینا امانی (Pizhūhish/hā-yi tulīd-i giyāhī)
سابقه و هدف: با توجه به افزایش جمعیت جهان در سال های اخیر و نیاز روزافزون جوامع بشری به ویژه کشور ما به فراورده‌ های دانه‌ های روغنی، مدیریت صحیح زراعی برای افزایش عملکرد، از اهمیت زیادی برخوردار است. مطالعه حاضر با هدف تأثیر روش‌ های مختلف کنترل علف‌های‌ هرز بر صفات رویشی و شاخص برداشت گلرنگ انجام شد.مواد و روش ها: به منظور بررسی تأثیر روش‌ های مختلف کنترل علف‌های‌ هرز شامل (عدم کنترل علف‌های‌ هرز، یک‌بار وجین دستی در مرحله روزت، گیاه پوششی گاودانه (Vicia ervilia)، گیاه پوششی ماشک گل خوشه ای (Vicia villosa)، گیاه پوششی ماشک گل خوشه ای + گاو دانه، مالچ کاه و کلش، علف‌کش تریفلورالین، علف‌کش تریفلورالین + هالوکسی‌فوپ-آر-متیل، علف‌کش تریفلورالین + فن‌مدیفام، علف‌کش هالوکسی‌فوپ-آر-متیل + فن‌مدیفام، دو بار وجین دستی قبل از طویل شدن ساقه، کنترل کامل دستی علف‌های‌ هرز) در مدیریت علف‌ های‌ هرز گلرنگ بهاره در شرایط آب و هوایی کلیبر، آزمایشی به صورت طرح بلوک‌ های کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز واقع در ایستگاه تحقیقاتی خلعت پوشان در منطقه نزدیک باسمنج اجرا شد. ارزیابی صفات رویشی و شاخص برداشت گلرنگ در فصل رشد و بعد از برداشت اندازه‌گیری شد.یافته ها: در این تحقیق، گیاه پوششی گاو دانه افزایش 5/33 و 5/40 درصدی بر وزن خشک ساقه داشت. همچنین در دو تیمار، دو بار وجین دستی قبل از طویل شدن ساقه و کنترل کامل دستی علف‌های‌ هرز، طول شاخه‌های فرعی به‌ترتیب 35 و 5/35 سانتی‌متر به دست آمد که در مقایسه با عدم کنترل علف‌های‌ هرز به‌میزان 6/38 و 6/32 درصد بیشتر بود. در این تحقیق در تیمار‌های گیاه پوششی گاودانه، گیاه پوششی ماشک گل خوشه‌ای و ترکیب هر دو گیاه پوششی گاودانه و ماشک گل خوشه‌ای، بیوماسی به‌ترتیب 69/1، 73/1 و 32/2 تنی را تولید کرد که می‌تواند علاوه بر کنترل علف‌های‌هرز و بهبود عملکرد گلرنگ، خود از اهمیت اقتصادی برخوردار باشد.نتیجه‌گیری: در کل نتایج مطالعه نشان داد که کنترل علف‌های‌هرز در مزرعه گلرنگ در مراحل اولیه رشدی مؤثرتر از مراحل پیشرفته‌تر است و می‌تواند بیانگر حساسیت گلرنگ به رقابت علف‌های‌هرز در مراحل اولیه رشد گلرنگ باشد. علاوه بر آن تیمارهای گیاه پوششی گاودانه، گیاه پوششی گاودانه و ماشک گل خوشه‌ای، کاربرد علف‌کش تریفلورالین، علف‌کش تریفلورالین + فن‌مدیفام، تریفلورالین + هالوکسی‌فوپ-‌آر-متیل و دوبار وجین دستی قبل از طویل شدن ساقه نیز اثر افزایشی معنی‌داری بر شاخص برداشت داشته و این صفت را در مقایسه با شاهد به‌طور معنی‌داری افزایش داد.