Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Kazanımları ile Ders Kitabı Değerlendirme Sorularının SOLO Taksonomisine Göre İncelenmesi - Melehat Gezer; Mustafa İlhan (Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi)
Bu araştırmada, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından 2005 yılında uygulamaya konulan ve 2009 yılında revize edilen Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda (4-7. Sınıflar) yer alan kazanımlar ile 2014 yılında basılan Sosyal Bilgiler ders kitabındaki (4-7. Sınıf) değerlendirme sorularının SOLO taksonomisinin düzeylerine göre analiz edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma bulguları; 4. ve 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’ndaki kazanımların yaklaşık yarısının tek yönlü ve çok yönlü yapı düzeylerine karşılık geldiğini, 6. ve 7. sınıfta tek yönlü yapı düzeyine yönelik kazanım sayısının azaldığını, ilişkisel yapı düzeyine yönelik kazanım sayısında ise bir artış olduğunu göstermiştir. Ayrıca, 7. sınıfta soyutlanmış yapı düzeyine denk gelen kazanım bulunmadığı ve diğer sınıflarda soyutlanmış yapı düzeyini yansıtan kazanım sayısının toplam kazanım içerisindeki oranının oldukça düşük olduğu saptanmıştır. Değerlendirme sorularının SOLO taksonomisinin düzeyleri açısından gösterdiği dağılım incelendiğinde; 4. sınıfta en fazla tek yönlü yapı düzeyini ölçmeye yönelik soruların yer aldığı ve bunu sırasıyla çok yönlü, ilişkisel ve soyutlanmış yapı düzeyine yönelik soruların izlediği belirlenmiştir. Tek yönlü yapı düzeyini yansıtan değerlendirme sorusu sayısının 4. sınıftan 5. sınıfa doğru azaldığı sonucuna varılmıştır. Çok yönlü, ilişkisel ve soyutlanmış yapı düzeyine yönelik soruların ise 5. sınıftaki temsil oranının 4. sınıftaki temsil oranına göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Son olarak; 5. sınıftan 6. sınıfa doğru tek yönlü ve çok yönlü yapı düzeyine yönelik soruların temsil oranın azaldığı; ilişkisel yapı düzeyine yönelik soruların temsil oranının ise arttığı saptanmıştır. 6. sınıf değerlendirme sorularında soyutlanmış yapı düzeyi oldukça düşük bir oranda temsil edilmiştir. 7. sınıfta ders kitabındaki değerlendirme sorularında tek yönlü yapı düzeyinin yüksek, ilişkisel yapı düzeyinin ise düşük bir oranda temsil edildiği ve soyutlanmış yapı düzeyini yansıtan yalnızca bir sorunun olduğu belirlenmiştir.