Türkçe Dersi (1-8. Sınıflar) Öğretim Programı Okuma Öğrenme Alanındaki Kazanımlarla İlgili Eleştirel Bir Değerlendirme - Gökhan Arı; Hasan Kağan Keskin (Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi)
Okuma, belirli bir program çerçevesinde okulda edinilen ve hayat boyu kullanılan bir anlama becerisidir. İlkokul ve ortaokul düzeyinde ana dili öğretim programlarında okuma becerisiyle ilgili kazanımlar ve bunların uygulanması önemlidir. Çünkü nitelikli bir okuma eğitimi alan öğrenciler sonraki öğrenim basamaklarında akademik anlamalarının önemli bir kısmını bu beceri ile sağlayacaklardır. Bu çalışmanın amacı 2015 yılında yayımlanan Türkçe Dersi (1-8. Sınıflar) Öğretim Programı okuma öğrenme alanındaki ilkokuma, akıcı okuma, söz varlığı ve anlama kazanımlarını eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirmektir. Değerlendirme, özcü değerlendirme yaklaşımıyla doküman incelemesi yönetimi kullanılarak yapılmıştır. Kazanımlar incelendiğinde akıcı okumanın metin türü, okuma hızı, vurgu, tonlama, yazım kuralları ve noktalama işaretlerine odaklandığı görülmektedir. Söz varlığını oluşturan kazanımlar anlam ve dil bilgisi temellidir. Anlama kazanımları ise anlama için yapılması gereken davranışlar, metin türü, metinlerarasılık, anlam kurma, açıklama ve anlatma gibi özellikleri ihtiva etmektedir. Program’daki temel sorunlardan birisi, kazanım ifadelerinin yazımındaki hatalardır. Program’da okuma öğrenme alanını oluşturan kazanımlarla ilgili önemli bir sorun; söz varlığı ve anlama, akıcı okuma ve anlama kazanımlarının birbiri içerisinde tekrar etmesi, çakışması; yani binişik olarak yazılmasıdır. Bir başka sorun da bir sınıfta başlayan kazanımın sürekliliğinin olmamasıdır. Bir sınıfta başlayan kazanım üst sınıfta yer almamakta ama daha üst sınıf düzeyinde tutarsız biçimde işlenmektedir. Okumanın doğasında olan temel özelliklerin (alışkanlık kazanma, çıkarım yapma vs.) kazanımlaştırılmadığı, dolayısıyla eksiklerin olduğu gözlenmektedir. Bu eksiklerin, yanlışların, tutarsızlıkların giderilmesi ve okuma öğrenme alanının –diğer öğrenme alanlarının da- iyi yapılandırılması gerekmektedir.