جنبه‌های سینوپتیک و دینامیک طوفان برف با کولاک گسترده در ایران-14 تا20 بهمن 1350 - مهدی صداقت; حمید نظری پور; علیرضا صادقی نیا (جغرافیا و مخاطرات محیطی)
کولاک، شکل شدید طوفانهای برفی است که در عرضهای میانی و بالای نیمکره شمالی در فصل زمستان رخ میدهد. فاجعه ویرانگر کولاک برف 14 تا 20  بهمن سال 1350(3 تا 9 فوریه 1972)، با بیش از 4000 کشته در ایران به‌عنوان سهمگینترین بوران دنیا یکی از آن موارد است. در این بررسی، جنبههای همدید و دینامیک جو در زمان رخداد این پدیده با بهرهگیری از داده‌های بازتحلیل شده پایگاه NCEP/NCAR و ECMWF بررسی شده است. متغیرهای مورداستفاده شامل ارتفاع ژئوپتانسیل، فشار تراز دریا، دمای هوا، نم ویژه، نم نسبی و مؤلفه‌های مداری و نصف‌النهاری باد می‌باشند. مازاد برآن، پارامترهای شاخص اُمگا، تاوایی نسبی و شاخص مداری رودباد، جهت تبیین عملکرد سامانه جو محاسبه شدهاند. یافتهها بیانگر حاکمیت الگوی جوی بلاکینک از نوع رکس در دو فاز جداگانه از 3 تا 6 فوریه و از 7 تا 9 فوریه بوده است. تاوه قطبی در تزریق هوای سرد به عرضهای جغرافیایی پایین‌تر و کاهش محسوس دما پیش از رخداد طوفان برف و کولاک کاملاً تأثیرگذار بوده است. بنابراین، اشباع اتمسفر و تأمین رطوبت مورد نیاز بارش برف از طریق سرمایش رخ داده است. شاخص مداری رودباد بیانگر حرکت معنیدار هسته رودباد جنب‌حاره‌ای در زمان رخداد این پدیده فرین جوی است.