Bir Kurumsal Zekâ Teknolojisi Olarak Veri Madenciliği İle Muhasebe Bilgi Sistemi İlişkisi - Ali Alagöz; Serdar Öge; Metehan Ortakarpuz (Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi)
Kurumsal kaynak yönetimi ürünlerinin gelişmesi ve yaygınlaşmasısonucu, işletmelerin işsüreçlerinden temin ettikleri verilerin karar verme aşamasında anlamlıbilgilere dönüştürülmesinde birçok modelleme aracıtasarlanmıştır. Kurumsal sistemlerce toplanan veriler ile bu verilerin saklanmasıve gerekli durumlarda kullanılmasıile karar destek sistemlerine bilgi beslemesi yapan işletme hafızasıoluşmuşve bu hafıza “kurumsal zeka” veya “işzekası” Buseiness Intelligence olarak adlandırılmıştır. Kurumsal zekâ; alınacak kararlara destek olmak üzere işdinamikleri üzerinde kesin ve belirgin bir anlayışgeliştirmek üzere kullanılan yöntem ve süreçler bütünüdür. Kurumsal zeka dağıtık veriler kullanılarak stratejik karar alma durumunda olan kişilere bilgi üretmektedir. İşletmenin kurumsal zekâ uygulamalarında, veri madenciliği tekniklerinin kullanıldığınıve kurumsal kaynak planlama verilerine uyarlanması şeklinde bilgi üretimi sağlandığıgörülmektedir. Genel olarak, kurumsal zeka, veri madenciliği teknolojisini de kapsayan bir kavram olarak ele alınmaktadır. Günümüzde yaygınlaşan kurumsal kaynak planlamasında, kurumsal zeka uygulamalarıkullanılırken sistemlerin tasarımına veri madenciliği teknikleri de entegre edilmektedir. Kurumların karar verme sürecinde etkin bir yöntem olarak karşımıza çıkan veri madenciliği, çok büyük veri tabanlarındaki ya da veri ambarlarındaki veriler arasında bulunan ilişkiler, örüntüler, değişiklikler, sapma ve eğilimler, belirli yapılar gibi ilginç bilgilerin ortaya çıkarılmasıve keşfi işlemi olarak ifade edilmektedir. Veri madenciliği teknolojisi işletmelerin kurumsal verilerden, ilgilenilen bilgileri daha hızlıve daha az uzmanlık bilgisiyle elde edebilmeleri amaçlamaktadır. Kurumlar tarafından toplanan verileri sıralayan ve sınıflandıran sistemlerden biri de Muhasebe Bilgi Sistemidir Accounting Information System - AIS . Sistem, işletme faaliyetlerinin etkilerini planlamak, değerlendirmek ve teşhis etmek için kullanılabilen finansal bilgiyi ve organizasyonun finansal konumunun belirlenmesini sağlar. Bugün bu sistemlerin büyük miktarda veri topladığıdüşünüldüğünde, büyük bir veri tabanından gizli prediktif bilgi çıkarımısağlayan gelişmişve güçlü veri madenciliği teknolojisi yardımıile veri akıllıca analiz edilebilmektedir. Veri madenciliği tekniğinin kullanımımuhasebe bilgi sisteminde de toplanan verilerin işletme faaliyetlerinde kullanılabilir bilgiye dönüştürülmesinde önemli bir faktör olmuştur. Veri madenciliği ile ulaşılan bilgiler, muhasebe bilgi sisteminin ürettiği ve raporladığıkalıplaşmışbilgilere göre farklılık göstermektedir. Bu çalışmada, bir kurumsal zeka teknolojisi olan veri madenciliği ile muhasebe bilgi sisteminin ilişkisi ve birbirleriyle hangi noktalarda kesiştikleri incelenmektedir. Çalışma veri madenciliğinin tanımı, uygulama alanlarıve yöntemlerine ilişkin bilgiler ile muhasebe bilgi sisteminin genel yapısı, veri-bilgi akışıve raporlamasına yer vermektedir.