XIX. YÜZYILIN SONUNDA RUS BÜYÜKELÇİSİ A. N. NELİDOV’UN BOĞAZLARI İŞGAL PROJESİ - Gülnar Kara (Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi)
19. Yüzyıldaki Rusya İmparatorluğu’nun dış politikasının önemli ölçüde Doğu meselesine yönelik olmuştur. 19. Yüzyılın ortalarından itibaren bu politika Orta Asya ve Kafkasya’daki yayılmacılık politikasıyla birlikte yürütüldü, fakat asrın sonlarında Osmanlı Devleti’nin zayıflamasını da fırsat bilen yüzyıllardır düşlediği sıcak denizlere inmek, Balkan Yarımadası’na sahip olmak arzusuyla İstanbul ve Çanakkale Boğazları’na sahip olma fırsatını elde etmiş ve bu amaç doğrultusunda çaba sarfetmiştir. Bu projenin gerçekleşmesi için Rusya’nın İstanbul’daki diplomatları ve diğer temsilcilerinin gösterdiği yoğun çalışmalar da dikkate şayandır. Bu bilimsel çalışmada 1883-1897 yılları arasında Rusya’nın İstanbul’daki büyükelçisi A. İ. Nelidov’un hazırladığı ve gerçekleşmesi için uzun uğraşlar verdiği “Boğazların İşgali Hakkındaki Projesi” ele alınacaktır. Çalışmada, Büyükelçi Nelidov’un Rus Çarı için hazırladığı projenin çevirisi ve proje etrafında oluşan tartışmalar, bunun için yapılan askeri hazırlıklar ve projenin neden gerçekleşmediği Rus kaynakları ışığında incelenecektir.