Mağrib Dönemi Fâtımîler’de Denizcilik/Donanma (297-362/909-973) - Furkan Erbaş (Düzce İlahiyat Dergisi)
İsmâilî Şiîliğine mensup Fâtımî Devleti, 297 (909) yılında İfrîkıye’de Abbâsîler’e bağlı Ağlebîler’i ortadan kaldırarak kuruşunu tamamladı. Kurulduğu andan itibaren Mağrib bölgesinde siyasî ve askerî açıdan etkin bir güç olmayı hedefleyen Fâtımî Devleti, Batı Akdeniz’de Bizans İmparatorluğu ve Endülüs Emevî Devleti ile mücadele etmek zorunda kalmasından ötürü büyük bir deniz gücüne sahip olması gerektiğini fark etti ve Ağlebîler’in Batı Akdeniz’deki denizcilik alanındaki birikimini de tevarüs ederek güçlü bir donanma oluşturdu. Bölgedeki stratejik konumu nedeniyle Sicilya adasını hâkimiyet altına alarak Bizans İmparatorluğuna karşı üstünlük kurdu. Ayrıca İtalya’nın güneyinde yer alan şehirlere başarılı akınlar gerçekleştirerek sınırlarını genişletme çabası içerisinde oldu. Halife Kâim döneminde İtalya’nın kuzeyinde bulunan Cenova şehrinin ele geçirilmesiyle devletin deniz gücü büyük bir sıçrayış kaydetti. Halife Mansûr ve Mu‘izz dönemlerinde zirve dönemini yaşayan Fâtımî denizciliği, Bizans İmparatorluğuna karşı parlak başarılar kazanılmasını sağlamasının yanında Endülüs şehirlerine saldırılarda bulunulmasına imkân tanıdı. Batı Akdeniz’de bulunan Sardinya ve Korsika gibi adaların da kontrol altına alınmasıyla bölgede önemli ölçüde Fâtımî hâkimiyeti tesis edildi. Fâtımîler askerî açıdan denizciliğe önem verdikleri gibi ticarî açıdan da denizciliği geliştirdiler ve Batı Akdeniz’deki gemileri sayesinde geniş bir ticarî ağ yelpazesine sahip olarak önemli işler üstlendiler. Bu çalışmada Fâtımîler’in önem verdikleri denizcilik faaliyetleri sayesinde Akdeniz’in batısında nasıl etkili oldukları ortaya konmaya çalışılacaktır.