19. Yüzyılda İngiltere’nin Basra Bölgesindeki Faaliyetleri - Şennur Şenel (Gazi Akademik Bakış)
Uzun süre Osmanlı Devleti’nin hakimiyet alanı içinde yer alan Basra bölgesi, sahip olduğu jeostratejik öneminden dolayı her dönemde ciddi gelişmelere sahne olmuştur. Bilhassa devletin askeri ve siyasi yönden zaafa düştüğü 19.yüzyılda Osmanlı Orta Doğusu’ndaki gelişmeler İngiltere başta olmak üzere, İran’ı, Rusya’yı, Fransa’yı ve hatta Almanya’yı yakından ilgilendirmiştir. İngiltere açısından bölgenin önemi, özellikle Hindistan’daki sömürgeleri sebebiyle hayati derecededir. Önce, Çarlık Rusya’nın sıcak denizlere inme ideali, ardından ve eş zamanlı Almanya’nın bölge üzerindeki birtakım politikalarının ortaya çıkması karşısında İngiltere, ekonomik çıkarlar ve Hindistan sömürgelerine ilişkin stratejisi sebebiyle Osmanlı toprak bütünlüğünü koruma politikasını 19.yüzyılın ilk üç çeyreğinde benimsemiş ancak denge unsurları ve mevcut durumun değişmesi üzerine 1878 Berlin Antlaşması’ndan sonra bu politikasından vazgeçmiştir. Her iki politik tutum döneminde de İngiltere en kazançlı taraf olmayı sürdürmüştür.