Cıva (Hg) Ağır Metal İyonunun Allium Cepa L. (Soğan)’da Teşvik Ettiği Fizyolojik, Sitogenetik ve Anatomik Değişimlerin Araştırılması - Kültiğin Çavuşoğlu; Ali Acar; Emine Yalçın (Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi)
Bu çalışmada, Allium cepa L. (Soğan) üzerine Cıva (Hg)ağır metal iyonunun farklı dozlarının toksik etkileri araştırıldı. Bu amaçla; çimlenme yüzdesi, kök uzunluğu, ağırlık artışı,mikronukleus (MN) sıklığı, kromozomal anormallikler ve mitotik indeks (MI) toksisiteninindikatörleri olarak kullanıldı. Ayrıca, Cıva (Hg)’ya maruz kalan A. cepa L. kök ucu meristemhücrelerindeki değişimlerde araştırıldı. Tohumlar bir (1) kontrol ve üç (3) Cıva(Hg) uygulama grubu olarak toplam dört (4) gruba ayrıldı. Kontrol grubundakitohumlar, oda sıcaklığında 72 saat süresince çeşme suyu, uygulama grubundakitohumlar ise yine oda sıcaklığında 72 saat süresince Cıva(Hg)’nın 25, 50 ve 100 mg/L dozlarıyla muamele edilmişlerdir. Sonuçlar, kontrol ile karşılaştırıldığında, Cıva(Hg)’ya maruz kalan tohumlarda çimlenmeyüzdesi, kök uzunluğu, ağırlık artışı, mikronukleus (MN), kromozomalanormallikler ve mitotik indeks (MI) sıklığında doza bağlı istatistiksel olarakönemli değişimler olduğunu gösterdi (p lt;0.05). Cıva (Hg), tüm uygulamagruplarında, çimlenme yüzdesi, kök uzunluğu, ağırlık artışı ve MI’i önemlioranda azalttı. Fakat MN ve kromozomal anormallik sıklığında ise artışa nedenoldu. Ayrıca, ışık mikrograflar yassılaşmış hücre çekirdeği, belirginolmayan iletim doku, nekroz, korteks hücre çeperinde kalınlaşma, hücre deformasyonu ve korteks hücrelerinde bazı maddelerinbirikimi şeklinde bazı anatomik değişmeleri gösterdi. Sonuç olarak, buçalışmada, A. cepa L.’nın Cıva(Hg)’ya karşı çok hassas olduğu ve Cıva (Hg) tarafından teşvik edilenkirliliğin izlenmesinde indikatör olarak kullanılabileceği gösterildi.