نقد محتوا و ترجمۀ کتاب باستان‌شناسی آسیای مرکزی، از پارینه‌سنگی تا عصر آهن - محمد قمری فتیده (پژوهش‌نامۀ انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی)
آسیای مرکزی ازجمله مناطقی است که در روند زمان با فلات ایران برهم‌کنش‌های فراوانی داشته که عمدتاً در مطالعات باستان‌شناسان ایران مغفول مانده است و چون در مجموعة درس‌های باستان‌شناسی نیز به آن پرداخته نشده یا کم‌تر پرداخته می‌شود، دانشجویان از این حوزه مفاهیم چندانی نمی‌آموزند و این درحالی است که تأثیر فرهنگ‌های آسیای مرکزی بر فرهنگ‌‌های کهن ایران را نمی‌توان نادیده گرفت. فیلیپ کوهل، نویسندة این کتاب، با نگاهی دقیق و نسبتاً جامع سعی کرده تا بیشینة پژوهش‌‌های انجام‌شده در این ناحیه را موردبررسی قرار دهد و باتوجه‌به این‌که سالیان زیادی است که در این منطقه مطالعه و پژوهش کرده، با تسلط کامل به توضیح یافته‌‌ها و محوطه‌‌های باستان‌‌شناختی حوزة آسیای مرکزی از پارینه‌سنگی تا عصر آهن می‌پردازد. نسخة انگلیسی کتاب بسیار خوب تنظیم ‌شده است؛ هرچند گاهی نکاتی هم‌چون عدم ارجاع به برخی مقالات به‌خصوص در حوزة ایران از ایرادات متن انگلیسی کتاب محسوب می‌شود. متأسفانه ترجمة فارسی ایراد بی‌شماری دارد که خواندن کتاب را با مشکل مواجه کرده است و از جذابیت آن به‌شدت می‌کاهد. حروف‌چینی ِپر از ایراد، عدم رعایت اصول نگارش فارسی و ایرادات املایی و نگارشی، ترجمة اشتباه، و حذف برخی از موارد کلیدی در ترجمه از اصلی‌‌ترین ایرادات ترجمه محسوب می‌‌شود.