Balıkesir şehir merkezinde hava kirliliği seviyelerinin zamansal ve mekansal analizleri - İhsan Çıldır; Atilla Mutlu (Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences)
Bu çalışmada, Güney Marmara bölgesinde bulunan Balıkesir şehir merkezinde meteorolojik faktörlerin etkisinde partikül madde (PM10) ve kükürt dioksit (SO2) konsantrasyonlarının zamansal ve mekânsal analizleri yapılmıştır. Bu çalışmada, mevcut meteorolojik koşullar ve hava kirleticilerinin seviyeleri istatiksel olarak incelenmiştir. Çalış-mada, hava kirleticileri ve meteorolojik parametreler (sıcaklık, rüzgar hızı, nem, basınç ve karışım yüksekliği (sabah – öğlen)) arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılan analizlerde özellikle sonbaharın sonlarında ve kış aylarında pik yaptığı tespit edilmiştir. Balıkesir şehir merkezinde, PM10 ve SO2 seviyelerindeki değişimler ile ilgili en yüksek korelasyon katsayısına sahip olan meteorolojik parametreler sırasıyla, rüzgar hızı (r=-0,45) ve sıcaklık (r=-0,53) olarak tespit edilmiştir. PM10 değişimini açıklayabilmek için yapılan regresyon analizinde, nem(rh) ve karışım yüksekliği (sabah) verilerinin modelde etkilerinin olmadığı görülmüştür (pnem=0,60 > 0,05 ve pKar. Yük. Sab.=0,34 > 0,05). Yine, SO2 tahmini için oluşturulan regresyon modelinde ise sadece karışım yüksekliği (öğlen) verile-rinin modelde etkisinin olmadığı görülmüştür (pKar. Yük. Öğ.=0,65 > 0,05).PM10 için ölçüm değeri 100 µg/m3’ten büyük olan, 2017-2019 yılları arasında toplam 4 faklı dönemden oluşan epizot dönem tespit edilmiştir. Korelasyon analizi sonuçlarına göre birinci dönemdeki PM10 değerleri ile karışım yüksekliği (öğlen) değerleri ile aralarında pozitif yönde r=0,58 değerinde korelasyon tespit edilmiştir. Diğer dönem-lerde ise PM10 seviyelerindeki değişimlerin karışım yüksekliği (sabah-öğlen) değerleri ile istatistiksel olarak önemli düzeyde ilişki saptanmamıştır.