İşgörenlerin Kendilik Algılarının Bireysel Özellikler Bakımından Değerlendirilmesi - Hasan Tutar; Mehmet Altınöz; Demet Çakıroğlu (Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi)
Kendilik algısıbireyin özel ve işyaşamıyla ilgili olduğu kadar, sosyal yaşamıyla da ilgilidir. Kendilik algısıyüksek şahısların öz saygıları, öz güvenleri ve ben idrakleri güçlüdür. Kişiler arasıilişki ve etkileşim kurmada başarılıdırlar. Kendilerini üretme ve gerçekleştirme yetenekleri gelişmiştir. Sosyal süreçleri daha iyi kullanır, yeni durumlara ve süreçlere uyum yetenekleri yüksektir. Sosyal ilişki ve çevre edinme konusunda daha başarılıdırlar. Kendilik algısıyüksek olan insanlar göreli olarak daha uyumlu, olay ve olgularıdaha temkinli karşılama yetenekleri vardır. Baskın kişilik özellikleri onların sosyal süreçleri daha iyi kullanmasına ve kişisel olarak öne çıkmalarına katkısağlar. Sinik veya ezik olmamaları, yüksek benlik saygılarıyeteneklerini güçlendirir. Kişilerin özellikle erken yaşlarında veya ileri yaşlardaki kendilerine uygulanan baskıya bağlıolarak kendilik algılarıolumsuz yönde etkilenir. Kişiliği örselenmişbirinin kendilik değeri düştüğü, kendine olan saygısının ve özgüveninin azaldığıbir çok araştırmalarla ortaya konmuştur. Kendilik algısının yüksek olmasıkişinin içsel veya dışsal olmasıyla, kontrol odağının içte veya dışta olmasıyla da ilgili bir durumdur. Bilindiği gibi, kontrol odağıiçte olan insanlar, kendilerini gerçekleştirme konusunda daha cesur ve öz güven sahibidir. Hareketlerinin arkasındaki temel güdü, kendilerine aittir; aksine kontrol odağıdışta olan şahısların, davranışlarının arkasındaki temel motivasyon dışsal baskılar veya dışçevrenin beklentileridir. Bu çalışma, Türkiye Elektrik İletimA.Ş. TEİAŞ ve Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. TEDAŞ çalışanlarının “kendilik algıları”nıbireysel özellikler bakımından ele almak amacıylayapılmıştır. Araştırmanın kapsamınısöz konusu kurumların büro çalışanlarıoluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla “Kendilik AlgısıSosyal Karşılaştırma Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma, çalışanların kendilik algılarının düzeyini belirlemek, yabancılaşma ve kendinden uzaklaşma, kendinin farkına varamama gibi olumsuzluklara dikkat çekmek bakımından önemtaşımaktadır. Bu amaçla araştırmaya katılanların kişisel özellikleri ile kendilik algılarıarasındaki ilişki ve farklılıklarıbelirlemek için tanımlayıcıistatistikler, bağımsız örneklemler için t testi ve varyans analizi gibi istatistiksel teknikler kullanılmıştır. Araştırmanın uygulayıcılara ve bu yönde araştırma yapan araştırmacılara katkısağlayacağıumulmaktadır.