پیامدهای اندیشه‌های اخباریان در حوزۀ پژوهش‌های قرآنی - محمد شریفی; محمدرضا شاهرودی (آموزه‌های قرآنی)
آثار و پژوهش‌های اخباریان که اهتمام ویژه‌ای به اخبار و احادیث داشته‌اند، در حوزۀ علوم حدیث محدود نمی‌شود و بخش‌های دیگر علوم اسلامی مانند تفسیر و مبانی آن را نیز در بر می‌گیرد. آن‌ها دارای تألیفاتی در حوزۀ قرآن کریم‌اند که به صورت مستقیم یا غیر مستقیم، اندیشه‌هایشان را منعکس می‌نماید. این اندیشه‌ها که در دو قرن یازدهم و دوازدهم، تفکر اسلامی و شیعی را با چالش‌های جدّی مواجه ساخت، پیامدهایی ـ البته مبتنی بر مبانی خاص ایشان‌ـ دارد که گرچه خود آنان از آن یاد نکرده و به آن ملتزم نبوده‌اند، نمی‌توان از منظر علمی از این پیامدها اغماض کرد. در جستار حاضر، این آثار و پیامدها با روش تحلیلی ـ توصیفی بررسی شده‌اند. از پیامدهای مثبت و خدمات علمی اخباریان می‌توان به: پررنگ‌سازی نقش روایاتِ به جای‌مانده از معصومان در شناخت دین، تدوین جوامع روایی نوین، تألیف تفاسیر گران‌سنگ روایی، تعمیق و گسترش مباحث فقهی و اصولیِ مبتنی بر کتاب و سنت اشاره کرد. همچنین پیامدهای منفی اخباری‌گری نیز عبارت‌اند از: از بین رفتن حجیت روایات معصومانM، عدم جامعیت و جاودانگی قرآن موجود، ایراد خدشه به اعجاز قرآن، راهیابی تضادّ و تناقض به قرآن، عدم کارایی آیاتِ فاقد تفسیر روایی، ورود روایات ضعیف به حوزۀ تفسیر قرآن، ناسازگاری با حکمت بالغۀ الهی در تضمین هدایت، مهجوریت نسبی قرآن و... .