ULUSAL PROGRAM VE TÜRKİYE’DE DÜŞÜNCE ÖZGÜRLÜĞÜ - Erhan Örselli (Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi)
Sosyal bilimler alanında en çok tartışılan konulardan biri hiç kuşkusuz düşünce özgürlüğü kavramıdır. Bunun da temel nedeni, toplumların gelişmişlik düzeylerinin düşünce özgürlüğünün güvence altına alınıp alınmaması sorusuyla doğrudan ilişkili olarak görülüp değerlendirilmesidir. Bu bağlamda, demokrasinin kurumsallaşmasının düşünce özgürlüğüne bağlı olduğu rahatlıkla söylenebilir. Türkiye açısından konuyu değerlendirilecek olursak, kavramın her açıdan önemli ve hatta kilit kavramlardan biri olduğunu söylemek olanaklıdır. Türkiye 1999’da Helsinki Zirvesinde aday ülke statüsünü elde ettikten sonra, Kopenhag siyasi kriterlerinin sağlanabilmesi için düşünce özgürlüğünün önündeki engellerin kaldırılması ve düşünce özgürlüğü alanının genişletilmesi gündemdeki yerini almıştır. Yol haritası olarak nitelendirilebilecek Katılım Ortaklığı Belgesi ve buna koşut hazırlanan Ulusal Program ilan edildikten sonra 2001 yılında üyelik kriterlerinin sağlanabilmesi için düşünce özgürlüğünü de düzenleyen anayasanın bazı maddelerinde değişiklikler olmuş ve bir dizi uyum yasaları çıkarılmıştır. Bu çalışmada, 2001 yılında yapılan yasal düzenlemeler bağlamında, düşünce özgürlüğünün Türk hukuk sistemi içindeki yeri ve önemi ele alınacaktır.