ارزیابی ژنوتیپ‏های گلرنگ به‌منظور یافتن منابع ژنتیکی مقاومت به بیماری مرگ گیاهچه (Pythium ultimum) (تولید گیاهان زراعی)
بیماری مرگ گیاهچه ناشی از قارچ Pythium ultimum یکی از بیماری‌های مهم گلرنگ در ایران می‏باشد. نظر به اهمیت بیماری، در سال 1385 از گیاهان دارای علائم مشکوک در مزرعه تحقیقاتی دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پرگنه‌های قارچی جدا گردید که پس از جداسازی و اثبات بیماری‌زایی، قارچ Pythium ultimum تشخیص داده شد. در سال 1386 ارزیابی واکنش 17 ژنوتیپ گلرنگ با نام‏های محلی اصفهان، زرقان-259، اراک2811، Syrian، Dinger، 250537PI-، 5-541، 74CW-، 111IL-، Aceteria، Hartman، 295-55-LRV، 51-51-LRV، 12IUTM، 34062، 34074 و 34040 نسبت به این قارچ صورت گرفت. آزمایش بصورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک کامل تصادفی با دو محیط به عنوان فاکتور اصلی (آلوده و استریل)، ژنوتیپ (17 ژنوتیپ) به عنوان فاکتور فرعی و 4 تکرار در محیط حوله کاغذی انجام شد. مایه‏زنی مصنوعی با استفاده از سوسپانسیون اُاُسپور قارچ عامل بیماری با غلظت 105 انجام گردید. در محیط استریل درصد جوانه‏زنی، سرعت جوانه‏زنی بذور و وزن خشک گیاهچه و در محیط آلوده درصد جوانه‏زنی، درصد جوانه زنی واقعی، تعداد گیاهچه بیمار و تعداد بذور جوانه نزده تعیین گردید. نتایج آزمایش نشان داد که تفاوت معنی‏داری بین ژنوتیپ‏ها از لحاظ تمام صفات و عکس‏العمل به بیماری وجود داشت. مقایسه میانگین صفات مورد بررسی نشان داد که ژنوتیپ Dinger با 7/79 درصد بیشترین درصد جوانه‏زنی واقعی در محیط آلوده و ژنوتیپ‏های 34062 و محلی اصفهان به‌ترتیب با 4/24 و 2/14 درصد در رتبه‏ بعدی قرار داشتند. کمترین تعداد گیاهچه بیمار در محیط آلوده مربوط به ژنوتیپ‏های 111-IL (3/6 گیاهچه)، 34062 (8/6 گیاهچه) و Dinger (3/8 گیاهچه) بود. بطورکلی نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که مواد اصلاح شده غیر بومی منبع بسیار مناسبی برای ژن‏های مقاومت به بیماری مرگ گیاهچه می‏باشند. همچنین برخی از ژنوتیپ‌های ایرانی از نظر جوانه‌زنی و خصوصیات مربوط به آن ضعیف بوده ولی از لحاظ مقاومت به بیماری مرگ گیاهچه برتر از سایر ژنوتیپ‏های موجود در این مطالعه بودند. بنابراین می‏توان ژنوتیپ‏های Dinger، محلی اصفهان و 34062 را در برنامه‏های اصلاحی گلرنگ برای تولید ارقام مقاوم به بیماری مرگ گیاهچه مورد استفاده قرار داد.