Sağlık İletişiminde Algı: Kamu Spotları Üzerine Bir Araştırma - Mehmet Fidan; Ayşegül Yetiş (Selçuk İletişim)
Kitle iletişim araçlarının içeriğinde daha sık yer bulan ve önemi gün geçtikçe artan sağlık haberleri, sağlık iletişimi kavramını gündeme getirmektedir. Sağlık iletişimi birey ve toplum sağlığının gelişmesine katkı sağlamaktadır. Halkla ilişkiler faaliyeti olan sağlık iletişimi kampanyaları kişilerde sağlıkla ilgili doğru bilgi vermeyi ve hastalıkların önüne geçmeyi planlamaktadır. Toplumsal fayda dikkate alınarak, bireylere bilinç edindirme ve farkındalık kazandırma amaçları ile Sağlık Bakanlığı bireyleri hastalıklar hakkında bilgilendirmek ve farkındalık oluşturmak için kitle iletişim araçları üzerinden kamu spotları yayınlamaktadır. Yayınlanan bu spotlar esasında bireylerin bilinçaltına hitap etmektedir. Bireyleri bilgilendirme işleminde belirlenen sonuca doğru gidişte, algının ve algının yönetilmesinin öneminin tespit edilmesi sürece etkinlik kazandırmaktadır. Algılar, beklentiler ve motivasyonel durumlardan etkilenmektedir. Sağlık iletişimi alanındaki çalışmalar da bireylerin ve toplumun sağlıkla ilgili inanç, tutum ve davranışlarıyla ilgili bir farkındalık düzeyi oluşturmak ve gerektiğinde yön vermekle ilgili iletişim faaliyetlerini kapsamaktadır. Çalışma en önemli kitle iletişim araçlarından biri olan televizyon yoluyla iletilen mesajların izler kitle tarafından nasıl alımlandığını ortaya koymayı hedeflemektedir. Alımlama analizileri, kitle iletişim araçlarında yayınlanan metinlerin izler kitle tarafından nasıl çözümlendiğine dair bilgilere ulaşmamızı sağlamaktadır. İzleyici temelli bu çalışmada Sağlık Bakanlığı’nın yayınlamış olduğu bireyler tarafından en çok izlenen ‘’Sigarayı Bırak Hayatı Bırakma’’,’’Hadi Harekete Geç’’,’’Akılcı Antibiyotik Kullanımı’’ kamu spotları alımlama analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma için çeşitli meslek gruplarından on kişi belirlenmiş ve alımlama araştırmalarında kullanılan derinlemesine görüşme yöntemi kullanılarak bireylerin algısı tespit edilmeye çalışılmıştır. Görüşmede, izleyicilerden kamu spotlarında kullanılan görüntü, müzik ve renkler ilgili hazırlanan sorular üzerinden değerlendirmeler istenmiştir. Sonuç olarak izler kitlenin gerçek olayların verildği kamu spotundan daha çok etkilendiği gözlenmiştir. Farkındalık oluşturulmak istenen konuda kullanılan görüntülerin gerçekliği bireyin algısını olumlu yönde etkilemektedir.