Doświadczenie czy wyobrażenie? O Mannowskim kontekście „Ocalenia” Edwarda Żebrowskiego - Andrzej Szpulak (Kwartalnik Filmowy)
Tekst zogniskowany jest wokół zagadnienia zastosowania poetyki realizmu w filmie Edwarda Żebrowskiego Ocalenie oraz kontekstowo w powieści Tomasza Manna Czarodziejska góra. Autor próbuje odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób zarysowany w obu dziełach obraz egzystencji szpitalnej (w wypadku powieści – sanatoryjnej) sytuuje się wobec tejże poetyki. Analizie poddane zostały kolejno: autorefleksja samych twórców, kreacje świata przedstawionego, kreacje bohaterów, ukształtowania czasu oraz wątki autobiograficzne. Z przeprowadzonych analiz wynika, iż realizm w dziele polskiego reżysera jest reprezentowany w bardziej konsekwentny sposób, stanowiąc podstawową konwencję narracyjną. Jednak w żadnym z utworów nie jest wartością samą dla siebie. W każdym wypadku wypełnia on rolę służebną wobec najgłębszego przesłania.