İbn Kuteybe’de Kıraat–Filolojik Tefsir İlişkisi (Tefsîru Garîbi’l-Kur’ân Örneği) - Mustafa Kılıç (Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi)
Hz. Peygamber’den nakledilen haberlerden anlaşıldığına göre Kur’ân-ı Kerim yedi harf üzere indirilmiştir. Konuyla ilgili hadislerde, Kur’ân’ın yedi harf üzere indirilmesinin, Hz. Peygamber’in Rabbine niyazı neticesinde, ümmete kolaylık olmak üzere gerçekleştiği ifade edilmektedir. İslâm âlimleri Kur’ân kıraatlerinin temelinin, söz konusu bu hadisler olduğunu belirtmektedirler. Bu Kur’ân kıraatlerinin önemli bir bölümünün manayı etkilemeyen fonetik farklılıklar olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte kıraat farklılıklarının bir bölümünün, Kur’ân’da geçen birtakım kelimelerin ve âyetlerin anlaşılmasına farklı açılardan katkı sağladığı bilinmektedir. İslam âlimleri, çeşitli nedenlerle okuyucu için anlamı bilinmeyen (garîb) kelimeleri açıklamak üzere garîbü’l-Kur’ân’a dair eser kaleme almışlardır. Bu alanda kitap telif eden müelliflerden biri de İbn Kuteybe’dir. Makalede onun Tefsîru Garîbi’l-Kur’ân isimli eserinde, “kıraat - filolojik tefsir” ilişkisi ele alınacaktır. Bu çerçevede eserde kullanılan bütün kıraatler belirlenecek ve bunlar yine eserdeki kullanım alanlarına göre tasnife tabi tutulacaktır. Böylece Garîbü’l-Kur’ân’daki kıraat - filolojik tefsir ilişkisi bütün yönleri ile ortaya konulmaya ve bunun üzerinden genel sonuçlara ulaşılmaya çalışılacaktır.