Kullanıcı Gereksinmeleri Özelinde Geleneksel Konutların Mekânsal Okumaları - Selver Koç Altuntaş; İrem Bekar (International Journal of Mardin Studies (IJMS))
Tarihsel süreç içerisinde oluşan yaşam alanları, insan ve çevre faktörleriyle çeşitliliğe ulaşarak mimari karakteri oluşturmaktadır. Tarihi, kültürel ve yapısal mirasın en önemli örneklerinden biri olan geleneksel konutlar da bu faktörlerden etkilenerek kendi kimliklerini meydana getirmiş ve günümüze kadar çeşitli gereksinmeler doğrultusunda oluşumlarını tamamlamıştır. Bu noktada, kullanıcı gereksinmeleri; konuttaki mekâna yansımakta ve mekânı biçimlendirmektedir. Kullanıcı gereksinmelerinin geleneksel konut biçimlenmesindeki etkisinin incelendiği bu çalışma kapsamında, Türkiye’de bulunan çeşitli bölgelere ait geleneksel konutlar ele alınmıştır. Bu konutların plan kurgusu üzerinden; kullanıcı gereksinmelerine bağlı mekân türleri ve işlevsel kurgular okunmuştur. Çalışma, 3 aşamadan meydana gelmektedir. İlk aşamada kavramsal altyapı oluşturulmuştur. İkinci aşamada, o bölgenin geleneksel konut tipolojisini yansıtan, literatürden elde edilen 9 konutun görsel ve planların temini sağlanmıştır. Çalışmanın üçüncü ve son aşamasında ise; seçilen 9 konuta ait plan şemaları kullanıcı gereksinmelerinin meydana getirdiği; fiziksel ve psikososyal gereksinmeler üzerinden farklılaşan birimler üzerinden incelenmiştir. Bu doğrultuda, kullanıcı gereksinmelerinin konut biçimlenmesinde etkili olduğu, bu sayede mekân ve kullanım çeşitliliği ile bunların örgütlenmesinde farklılıklar yarattığı görülmektedir.