„Katyń” i „Generał »Nil«” a (długi) zmierzch paradygmatu - Marcin Adamczak (Kwartalnik Filmowy)
W artykule punktem wyjścia są spostrzeżenia Artura Żmijewskiego na temat ostatnich narodowych superprodukcji zawarte w tomie Kino polskie 1989-2009. Historia krytyczna, spostrzeżenia wykraczające poza ogólnie przyjęte postrzeganie tych filmów. Autor artykułu analizuje następnie Katyń i Generała „Nila” jako fenomeny obrazujące swoiste „pośmiertne życie” pogrzebanego przez Marię Janion już niemal dwie dekady temu romantycznego paradygmatu polskiej kultury, od dziesiątek lat postrzeganego jako anachroniczny, lecz jednocześnie wciąż odżywającego. Adamczak szkicuje jego losy w kulturze PRL-u, odwołuje się też do świadectw pamiętnikarskich. W ostatniej części przedstawia perspektywę spojrzenia na Essential Killing Jerzego Skolimowskiego oraz Generała Anny Jadowskiej jako podjęte w polskim kinie próby wyjścia poza zaklęty krąg odnawiającej się nieustannie opozycji romantyzm – antyromantyzm.