Resimli çocuk kitaplarında giyimiyle kadın karakterler - Pınar ÇINAR (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi)
Özdeşim, insanın yaşamı boyunca devam eden bilinçdışı bir olgunlaşma ve savunma düzeneğidir. Özdeşimin en yoğun olduğu dönem, hiç şüphesiz, gelişimin en hızlı gerçekleştiği okulöncesi dönemdir. Çalışmanın amacı, daha çok görerek öğrenmenin gerçekleştiği bu dönemde, resimli çocuk kitaplarının giyimiyle içerdikleri kadın karakterlerini belirlemektir. Bu amaçla, uzman görüşünden yararlanarak belirlenen sekiz yayınevi ve bu yayınevlerinin 2009 yılında yayımladığı otuz kitaptaki resimler üzerinde çalışılmıştır. Resimlerin incelenmesinde A. J. Greimas’ın göstergebilimsel yönteminden yararlanılmış, resimlerin çözümlenmesi söylem düzlemi: Göstergeler aşamasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, öncelikle toplumsal cinsiyet, özdeşim, giyim kavramlarına ve çocuklar için üretilmiş kitaplardaki resimlerin önemine değinilmiştir. Okulöncesi dönem çocuk kitaplarındaki resimlerde yer alan kadın karakterler giyim biçimleriyle incelenmiş, son olarak da kadın karakterlerin giyim biçimleri tartışılarak önerilerde bulunulmuştur. İncelenen kitap resimlerinde en sık görülen kadın temsilinin “anne” ve kadın görüntüsünün yaygın aksesuarının önlük olduğu görülmüştür. Kadın karakterler evin içinde ya da yakınında, annelik ve ev kadınlığı ile ilgili uzamlarda yer almış, daha çok ev işleri ve annelikle ilgili eylemlerle resmedilmişlerdir. İncelenen otuz çocuk kitabından on üçünün resmedilmesinde toplumsal cinsiyet ayrımına yönelik göstergeler bulunmuştur. Kitaplarda, pantolon giyiminin sadece erkeklere özgü olduğu, dişi karakterlerin resmedilmesinde daha çok pembe renkler, erkekten daha küçük ölçülerde çizilmiş figürler, dantel ve kurdeleler, etek ve elbise gibi giyim öğelerinin kullanıldığı saptanmıştır. Bir düşünce ve inanca yönelik giyim öğeleriyle oluşturulmuş karakterler görülmüştür.