İnsanda Kurtarıcı Unsur olarak Psūkhē / Anima Origenes Bağlamında Genel Bir İnceleme - Fatma Cerrah; İsmail Taşpınar (Burdur İlahiyat Dergisi)
Origenes’in yaşadığı dönemde Kilise, insanın mahiyeti hakkında sabit ve herkesi bağlayıcı bir görüşe sahip değildi. İnsanın ruhu (pneūma), bedeni (sōma), canı (psūkhē) ve aklı (noūs) gibi konularda birçok farklı görüş yer almaktaydı. Bu yüzden Origenes, fikirlerini dogmatik tanımlamalardan ziyade muhakeme yöntemi ile ele almış ve insanı açıklarken antropoloji, kozmoloji, eskatoloji anlayışları ile doğrudan bağlantılı olan ezeli varlıklar teorisini kullanmıştır. Ezeli akılların düşmesi sonucunda dönüştükleri varlık gruplarından biri olan insan; beden, can ve ruhtan oluşmaktadır. Bu açıdan makalede ele alınan ilk konu, insanın bu ontik yapısını incelemektir. Daha sonra insanda bulunan ruh ile canın birbirinden farklı unsurlar olarak ele alınmasının nedenleri incelenmiştir. Zira İngilizce yazılan eserlerde ilgili terimler “soul” ve “spirit” terimleri ile açıklansa da bu terimler çoğu kez birbirinin yerine kullanılabildiği için bir anlam karmaşası ortaya çıkmaktadır. Latince ya da Eski Yunanca metinler vasıtasıyla bu iki terimin birbirinden farklı olduğu ve birbirinin yerine kullanılamayacakları savunulmuştur. Bu çalışmada insanın kurtuluşunda etkin olan faktörün can olduğu ve canın iradesine bağlı olarak insanın sürekli bir dönüşüm içinde olduğu ve bedenin arzularına boyun eğerek alçaldığı ya da ruhun iradesine uyarak yükseldiği savunulmaktadır.