Mes‘ûdî’nin Abbâsî Tarihi Anlatısında Rüya Motifi - Zeynep Kaya Ünal (Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi)
Rüyalar, tarih boyunca insanın gaip bilgi elde ettiği, bu sayede doğruyu yanlıştan ayırma ve gelecekten haberdar olma imkanına kavuştuğu mucizevi bir deneyim olarak yorumlanmıştır. IV./X. asırda Abbâsî topraklarında yaşamış meşhur müverrih Mes‘ûdî de tarih yazımında rüyaya özel bir önem atfetmiş, hatta bu konuyu ayrıntılı olarak ele aldığı iki eser kaleme almıştır. Her ne kadar bu kitaplar günümüze ulaşmamışsa da ünlü eseri Mürûcü’z-zeheb’de rüya bahsini kehanet konusu içinde işlediği ayrı bir bölüm bulunmaktadır. Bu birliktelikten anlaşıldığı üzere onun tarih anlatısında rüya, kehanetin bir unsuru olarak hakikati bildiren bir araç şeklinde varlık kazanmaktadır. Ayrıca Mes‘ûdî’nin naklettiği rüya haberleri derlendiğinde rivayetlerin Abbâsîler döneminde yoğunlaştığı görülmektedir. Bu durum müellifin Şiî temayülü, Abbâsî döneminde yaşaması ve eserlerini bu çağda kaleme almasıyla birlikte düşünüldüğünde anlamlı sorulara kapı aralamaktadır. Çünkü müellif, rüya motifini çağın meşru yöneticileri hakkındaki hakiki tutumunu ortaya koymak için bir araç olarak kullanmış olabilir. Bu makale Mes‘ûdî’nin okuyucusuna ima ettiği anlamı, Abbâsîler döneminde kaydettiği rüya rivayetlerini inceleyerek tartışmaktadır.