Jeopolitik Açıdan Azak Denizi Çevresinde Rusya’nın Genişleme ve Daralma Sorunsalı - Müberra Koçyiğit; Jila Khakıkhoeı (Dünya Coğrafyası ve Kalkınma Perspektifi Dergisi)
Azak Denizi; Rusya ve ABD’nin etki sahası sorunudur. Rusya’nın Azak Denizi ve çevresindeki varlık nedenleri: 1. Rusya’nın iklim ve topoğrafik açıdan tatminkâr bir coğrafyada bulunmamasının onu sığınaklı coğrafyalara itmesi. 2. Tarihi açıdan Azak Denizi ve çevresinin Rusya’nın Avrupa’daki kökleri ve yayılmacılığının mekanizmasını oluşturması. 3. Azak Denizi’nin iki yakasında Ruslar tarafından yerleştirilen taraftar nüfusun Rusya’nın bölgede bulunma zaruretini doğurması. 4. Rusya’nın siyasi ve askeri kontrol açısından Azak Denizi’ni iç deniz haline getirerek Karadeniz’de güç kazanması. 5. Ticari açıdan transit pazar bölgesini kaybetmemek istemesi. 6. Avrupa ve NATO’ya karşı Rusya’nın Dublin’den Vladivostok’a güvenlik hattı oluşturmak istemesidir. Rusya’nın Azak Denizi çevresinde etki sahasının daralması; ABD’nin Ukrayna üzerinden Rus etkisini kırması, bölge kontrolünün Avrupa ülkeleri ve NATO’ya geçmesi, Ukrayna tamponunun kalkması, Rusya’nın Asya’da sıkışması gibi yeni jeopolitik dinamikleri ortaya çıkaracaktır. Ayrıca Rusya’nın NATO tarafından kuşatılması, Rusya’nın siyasi genişlemesinin daralması anlamına gelmektedir. Enerji güvenliği, Karadeniz ve Hazar Havzalarının güvenliği tehlike arz edecektir. Rusya’nın bu bölgeden çekilmesi, tarihi-etnik bağlarının kopmasına ve güvenlik çemberinin kırılmasına neden olacaktır. Çalışma Karadeniz, Kırım, Taman Yarımadası, Ukrayna üzerinden değerlendirilecektir. Eldeki Çalışma; Reflektivist teori kullanılarak, Azak Denizi çevresinde Rusya’nın varlığının sonuçları ile etki sahasının daralmasının oluşturacağı sonuçlar, yakın bölgeler üzerinden karşılaştırmalı tarihsel analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma sonucunda Rusya’nın Azak Denizi’ni sessizce işgal ettiği ve NATO ile Avrupa’nın Rusya’yı Azak Denizi’nden tamamen çıkarmak istediği anlaşılmıştır.