KIRANARDI MAHALLESİNDEN DERLENEN “ÇOCUKLARIN VEFASI” İSİMLİ MASALIN TÜR ÖZELLİKLERİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ - EXAMINING OF TALE OF “ÇOCUKLARIN VEFASI” IN TERMS OF PROPP’S TALE ANALYSIS METHOD IN THE KIRANARDI TOWN - Mehmet Fidan (Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi)
Masal yazılı türler içerisinde en uzun geçmişe sahip metinler arasında yer alır. Bu özelliği ile masallar günümüzde müstakil bir tür olarak kabul edilen birçok metnin çıkış kaynağını oluşturur. Özellikle günümüzde popüler türler arasında yer alan bilim-kurgu, fantastik, korku, tekinsiz gibi metinlerin köken olarak masala dayandığı araştırmacıların ortak görüşüdür. Araştırma sırasında nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Veri toplamak için kaynak kişilerden derleme yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen veriler ise içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sürecinde Kayseri’nin Kıranardı mahallesinden üç masal derlenmiştir. Masalların derlenmesinde yörede masal anlatıcısı olarak ünlenen kişilere başvurulmuştur. Anlatılan masallar daha sonra araştırmacı tarafından yazıya geçirilmiştir. Bu metinlerden tür özelliklerini en çok yansıttığı belirlenen masal değerlendirilmiştir. Bu incelenecek masalın seçiminde uzman görüşünden faydalanılmıştır. Elde edilen verilere yönelik içerik analizi yapılmıştır. Yapılan değerlendirmelerle derlenen masalın genel olarak tür özelliklerini yansıttığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu durum masalların oluşumunda sözlü kültür geleneğinin önemini göz önüne serer. Çünkü metinleri anlatan kişilerin herhangi bir akademik eğitime sahip olmamalarına rağmen türün özelliklerini yansıtmaları, sözlü geleneğinin anlatıcılara kelime hazinesi, kurgu, olay yönünden katkısının yanında tür özelliklerinin kavranması yönünde de katkı sağladığını gösterir.