Osmanlı Devleti’nde Ermeni Katolik Cemaatine Dair Âli Paşa ve Kastro Bey’in Lâyihaları - İhsan SATIŞ (Gazi Akademik Bakış)
1830 yılında Ermeni Katolikler, Sultan II. Mahmut tarafından ayrı bir millet olarak tanınmıştır. Ermeni Katolikler ayrı bir millet olarak tanınınca, bazı haklar elde etmişlerdir. Bu haklar çerçevesinde de idari-dini yapılanmaya gitmişlerdir. Papa, bu yapılanmaya doğrudan müdahale ederek, Osmanlı topraklarındaki hem Ermeni Katolikler hem de diğer Katolik taifeleri üzerinde nüfuz sahibi olmak istemiştir. Ermeni Katoliklerin bu durumuna kayıtsız kalmayan Âli Paşa ve Kastro Bey birer lâyiha yazmışlardır. Bu lâyihalar Ermeni Katolik cemaatinin kuruluşu, cemaat içinde yaşanan çekişmeler ve Papa’nın Ermeni Katoliklere müdahalesi hakkında önemli bilgiler vermektedir. Bu çalışmada Âli Paşa ve Kastro Bey’in yazdığı lâyihalar maddi ve muhteva açısından incelenerek, transkripsiyonları yapılmıştır.