Projekt przerwanej inskrypcji. Relacje przestrzeni i jej aktorów w „Listach z Fontainhas” Pedra Costy - Maciej Stasiowski (Kwartalnik Filmowy)
Typowa sceneria filmowa ma odzwierciedlać rozterki bohatera, określać czas i miejsce akcji. Przypadek Fontainhas jest szczególny. Pedro Costa poświęcił mu trzy filmy: Ossos, No Quarto da Vanda oraz Juventude em Marcha. Przestrzeń oddziałuje na mieszkańców, kształtuje ich relacje i aktywności. Związek z otoczeniem podkreśla technika filmowania. W Ossos obrzeża Lizbony przypominają pogrążony w mroku labirynt zapleczy, a nowopowstałe osiedle z Juventude sprawia wrażenie powierzchni obcej planety, na której problemem staje się przywrócenie dawnych relacji grupy emigrantów z Cabo Verde. Przekraczając granice fabuły i dokumentu, reżyser buduje opowieść na silnych kontrastach światła i cienia, klaustrofobii oraz statyce. Z perspektywy planowania urbanistycznego, filmy Costy mówią o rozdźwięku między projektami osiedli komunalnych a samorzutnymi barrios. Właśnie w nich najwyraźniej zarysowano potrzebę oddolnej inicjatywy – kultury, folkloru mieszkańców – w kreowaniu nowego środowiska. Jej poświęcony jest ten tekst.