Mûsâ Peygamber’in Yol Arkadaşı Hızır’ın Kimliği - Muzaffer Ertuğrul (Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi)
İslâm tarihinin üzerinde en çok tartışılan mevzûlarından biri Hz. Mûsâ’nın yol arkadaşı olan rahmet ve ilm-i ledün sâhibi Âlim Kul Hızır’dır. Onun varlığı veya yokluğu, hayatı veya vefâtı, kimliği ve sıfatları üzerinde fikir birliğine varılamamıştır. Çünkü Hz. Mûsâ’nın yol arkadaşı olan bu zâtın hayatı ve ölümü, kimliği ve sıfatları hakkında Allah (cc) kesin bir bilgi vermemiştir. Hz. Peygamber’in onu târif ederken söylediği Hızır lafzı dahî onun ismi değil lakâbıdır. Dolayısıyla onun ismi de cismi de tamamen meçhuldür. Hızır’ın kimliği ile alakalı tartışmalar melek vaya insan olması; nebî veya velî olması ekseninde devam etmektedir. Bu tartışmalarda kesin bir sonuç ortaya konamamaktadır. Fakat Kehf sûresinde 23 âyette Hz. Mûsâ ile yolculuğu anlatılan Hızır’ın kimliği ile alakalı, âyetler ışığında bâzı çıkarımlarda bulunmak mümkündür. Bu makalede Hızır’ın kimliği hakkında yorum yapılırken Kehf sûresinde anlatılan Hz. Mûsâ-Hızır kıssasına bağlı kalınmıştır. Halk anlatımlarında efsânevî bir kimliğe bürünen Hızır mitosundan uzak durulmuştur. Böylece Kur’ân-ı Kerîm eksenli bir Hızır kimliği ortaya konmaya çalışılmıştır.