HEKİMLERİN FARMAKOEKONOMİ BİLGİ DÜZEYİNİN REÇETELEME DAVRANIŞINA ETKİ EDEN FAKTÖRLERLE İLİŞKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ - Enis Baha Biçer; Tolgay Ercan (Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi)
İlaç tercihinde esas belirleyici etkenin hekimler olması, hekimlerin ilaç tercihinde reçeteleme davranışlarını belirleyen faktörlerin, hem ilaç firmalarının hem de geri ödeme kurumlarının ilgisini çekmektedir. İlaç firmaları tıbbi tanıtım temsilcilerini kullanarak hekimlerin reçeteleme davranışına etki etmeye çalışırlar. Geri ödeme kurumları ise; hekimlerin reçeteleme davranışlarında kısıtlamalar yaparak maliyetleri düşürmeye çalışmaktadırlar. Bu çalışmanın amacı, ilaçların tercih edilmesinde esas belirleyici olan ve ilacın reçete edilmesinde tek başına sorumlu olan hekimlerin reçeteleme davranışına etki eden faktörlerin neler olduğunun ayrıntılı tespitinin yapılarak; reçeteleme davranışını etkileyen faktörlerin farmakoekonomi bilgi düzeylerine ilişkin olarak değerlendirilmesi yapılmıştır. Araştırmada 609 hekim ve diş hekimine 5’li likert ölçek değerlendirmesi ile anket uygulanmıştır. Verilerin analizi ölçek ifadelerin güvenilirliklerini test etmek için ilk olarak iç tutarlılığı denetlenmiş sonrasında ölçeklerin boyutlarını değerlendirmek amacı ile AFA yapılmıştır. Bu faktörler arasında ilaç tercihihine yönelik olarak ilaç etkinliği, hekim bilgi ve maliyet alt boyutları incelenmiştir. Hekimlerin satış temsilcisi ile ilgili olarak sosyal iletişim, güven, etik davranış, benzerlik gibi alt boyutlar incelenmiştir. Hekimlerin reçeteleme firma tercihine yönelik olarak yönetimsel etkinlik ve güvenirlik alt boyutları değerlendirilmiş, hekimlerin farmakoekonomi bilgi düzeyleri ile ilgili olarak farmakoekonomi farkındalık, farmakoekonomi bilgi, farmakoekonomi önem ve farmakoekonomi değerlendirme alt boyutları analiz edilmiştir. Araştırmada hekimlerin farmakoekonominin önemi, maliyet, ilacın etkinliği, firma tercihi ve tıbbi satış temsilcisine yönelik algılarının yüksek olduğu ifade edilebilir.