PLATON’UN SYMPOSION’UNDA AŞK, ÜREME, YARATIM, GÜZELLIK VE ÖLÜMSÜZLÜK İLIŞKISI - Hasan Aydın (Felsefe Dünyası)
Platon diyaloglarında aşkı pek çok boyutuyla tartışma konusu edinir. Bu boyutlar içinde,aşk-üreme, aşk-kozmos, aşk-güzellik, aşk-etik, aşk-siyaset, aşk-yaratım, aşk-ölümsüzlük,aşk-eğitim ilişkisi gibi konular önemli bir yer tutar. Bu konulardan kimileri, özellikleaşk-kozmos, aşk-üreme, aşk-etik, aşk-eğitim ilişkisi gibi konular, kendisinden önce kimidoğa filozofları ve Sokrates tarafından ele alınıp işlenmiştir. O kendisinden önce yapılanbu tartışmalara, kendi felsefi anlayışından yola çıkarak önemli katkılar sağladığı gibi, aşklasiyaset, aşkla hakikat ve ölümsüzlük arasında da bağlar kurmuştur. Özellikle Symposiondiyaloğunda, aşk, üreme, yaratım ve güzellik ilişkisinden yola çıkarak, aşkla hakikat veölümsüzlük arasında kurduğu bağ ve türsel, sosyal ve ebedi ölümsüzlük arasında yaptığıayrım özgündür ve anlaşıldığı kadarıyla bir öncüsü yoktur. Onun bu ölümsüzlük türlerini,insanların epistemik kapasiteleriyle de ilişkilendirdiği, sıradan insanların türsel ölümsüzlüğe,zanaatçıların ruhsal ya da sosyal ölümsüzlüğe, hakikati elde eden filozofların iseebedi ölümsüzlüğe ulaşacaklarını savunduğu görülür. O, aşk, üreme, yaratım ve güzellikilişkisinden yola çıkarak saptadığı ölümsüzlük türlerini, Sokrates’le diyalektik içinde Diotimadiye adlandırdığı bilge bir kadının dilinden aktarır. Aktarımını, kendi idealar öğretisi,anımsama kuramı, ruhun düşüşü ve yükselişi gibi temalar etrafında örer. Böylelikle ilkkez felsefe tarihinde, aşk rehberliğinde bedenlerden ruhlara ve bilgeliğe ve nihayet güzellikideasının kendisine ulaşan bir hakikat merdiveni inşa eder. Sıraladığı üç ölümsüzlüğüde bu merdiven basamaklarıyla uyumlu bir şekilde sunar. İşte bu makale, Platon’un Symposiondiyaloğunda kurduğu aşk, üreme, yaratım, güzellik ve ölümsüzlük ilişkilerini analizetmekte; özel olarak Platon’un saptadığı üç tür ölümsüzlüğü, kendi felsefesiyle bağlarıışığında ortaya koymayı amaçlamaktadır.