Osmanlı Adli Ve İdari Sisteminde Kadılık: Kurumsal Bir Değerlendirme - The Qadi In Ottoman Justice And Anministrative System: An Evaluation Of Instutional - Konur Alp Demir; Şeniz Anbarlı Bozatay (Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi)
Osmanlı Devleti’nde kadı, kaza adı verilen yerleşim yerlerinde, belirli bir süreliğine mülki idare amiri, yerel yönetici ve emniyet müdürlüğü görevlerini yerine getirmek için merkezi yönetim tarafından atanan, şer’i ve idari yargıdan tek başına sorumlu olan bir kamu görevlisidir. Beledi ve mülki görevleri için merkezi yönetimin desteğini alarak halka hizmet götüren kadı, bu hizmetler yerine getirilirken, koordinasyonu sağlayan bir görevli gibi hareket etmiştir. Günümüzde yargı organlarının yaptıkları hukukilik ve yerindelik denetimlerinin kadı tarafından yapılıyor olması, bu kurumun önemini ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Osmanlı Devleti’nde adli, idari ve belediye hizmetlerini yerine getiren kadılığın yapısını tarihsel bir analizle açıklamaktır. Kadılık kurumunun hangi nedenlerle güç kaybederek ortadan kalktığı konusunda değerlendirmelere yer verilmesi de öncelenen amaçlar arasındadır. Çalışmanın temelini oluşturan nedensellik, kadılık kurumunun çok farklı görevleri aynı çatı altında yürütmesinin ve yüzyıllar boyunca görev alanında göstermiş olduğu başarıların temel nedenlerini, kurumsal bir içerikle incelemektir.