ADIYAMAN ÜRYAN BABA EFSANESİ’NİN YÖREYE TOPLUMSAL YANSIMALARI VE ÜÇ YENİ EŞ METNİ / SOCIAL REFLECTIONS OF ADIYAMAN URYAN BABA LEGEND AND İTS THERE NEW VARIANCES - Necdet TOZLU (Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi)
Bu makalede, Adıyaman’ın Anadolu coğrafyası ve tarihî bütünlüğü içindeki yeri ve önemi belirtilerek kadim dinî inanç ve kültürel zenginliklerine dikkat çekilmiştir. Adıyaman’ın Üryan Baba efsanesi ele alınmış ve bu efsanenin yöre halkının genel yaşam biçimine yansıması üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Ardından Üryan Baba efsanesinin tahlil denemesi yapılarak yöre insanı üzerindeki etkileri yorumlanmıştır. Adı geçen efsanenin yöreden derlediğimiz üç yeni eş metni efsane dünyamıza kazandırılmıştır. Söz konusu efsanelerin yayılma alanları belirtilerek tip ve motif açısından Anadolu’daki diğer eş metinleri ile karşılaştırılmış, bunların birçok yönden benzer özellik taşıdığı görülmüştür. Anadolu efsanelerindeki bu ortak motiflerin Anadolu kültürünün oluşmasına katkısı da anlatılmaya çalışılmıştır.