TÜRK-İSLAM DÜŞÜNCE TARİHİNDE DEVLET KAVRAMI - Fırat Demirkol (Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi)
Devlet kavramı geçmişten günümüze sosyal bilimlerin konusu olarak tartışılmaktadır. İdeal tipi ya da uygulanışına yönelik özelliklerin tamamının Batı kökenli olduğuna dair bir algı ortaya çıkmaktadır. Ancak Türk-İslam medeniyeti içerisinde birçok bilim dalında olduğu gibi sosyal bilimler alanında da önemli ve zengin bir tarihi miras bulunmaktadır. Bu çalışma devlet kavramı üzerinden Batı merkezli bir literatür bakış açısı anlayışının tersine Türk-İslam düşünce sisteminin devlet kavramına yönelik bakış açısını ortaya koymaya çalışmıştır. Bu konuda özellikle Türk-İslam düşünce tarihi içerisinde önemli eserler ortaya koymuş ve felsefi anlamda Türk-İslam medeniyetine katkı sunmuş düşünürlerin eserlerinden yararlanılmış ve uygulamada ortaya çıkan durumlar üzerinden devlet kavramı açıklanmaya çalışılmıştır. Devlet; dava kavramı, toplumsal yapı ve yöneten sınıf, devletin ömrü, ekonomi yaklaşımı ve hukuk ve devletin teşkilat yapısı olmak üzere 5 başlık altında incelenmiştir. Padişahın yetkilerine hukuki anlamda bir sınır ya da denge mekanizması bulunmuyor olsa da manevi anlamda Allah’a hesap ve vicdan kavramları dengelenmektedir.