Bireysellik ve Toplumsallık Bağlamında Modern Bireyin Anlam Arayışı - Hüseyin Adem Tülüce (Üniversite Araştırmaları Dergisi)
Çalışmamızda insanın anlam probleminin bireysellik ve toplumsallık sarkacı arasında nerede durduğunu çözümlemeye çalıştık. Yaşamın anlamı meselesi bireysel ve toplumsal yönlere sahiptir. Bu yönlerin bir tarafında anlamın birey tarafından yaratıldığını ve insanın hayata anlam yükleyen bir varlık olduğunu ileri süren bireyselci anlayış vardır. Bu anlayış sanayileşme sonrası modern dönemde ortaya çıkan ve bireyi öne çıkaran bir görüştür. Birey merkezli anlam arayışına “içkin” anlam arayışı da denilebilir. İçkin anlam arayışında insan, tanrısal bir varoluş zemininden uzaklaştığı için bu boş alanı kendisi doldurmaya çalışmıştır. Diğer tarafta ise toplumsalı merkeze alan “aşkın” anlam arayışı vardır. Geleneksel toplumlarda aşkın anlam arayışı din ve mitolojiler üzerinden hayata anlam verir. Burada anlamı hazır olarak insanüstü bir varlık verir. Anlam arayışı bağlamında her iki anlayış da kendi içinde birtakım eksiklikler barındırmaktadır. Anlam arayışında toplumsallık insanın birey olma yönünü en aza indirir ve onu toplumsalın içinde nesneleştirir. Bireysellik ise insanın anlam arayışında önemli bir yere sahip olan diğer insanlarla olan ilişkisini yok sayarak onu atomize eder. İnsanın anlam arayışı, bireyin kendine gelmesi ve kendinden geçmesi çerçevesinde gerçekleşir. İnsanın kendinden geçmesi toplumsal anlam arayışını imlerken kendine gelmesi bireysel anlam arayışını imlemektedir. Bu açıdan anlam arayışı bireysellik ve toplumsallık arasında bir sarkaç gibidir, bazen bireysellik tarafına bazen de toplumsallık tarafına gider.