GÜMRÜK UYUŞMAZLIKLARININ ALTERNATİF ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ - Bahadır Kır (Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi)
Türkçe literatürde çoğul olarakkullanılmakta olan gümrük vergisi deyimi esasen bir vergi grubunun adıdır. Engeniş bir tarifle hudut vergileri olarak ta adlandırabileceğimiz gümrükvergileri, objektif nitelikte dolaylı vergilerden olup; himayecilikpolitikasının önemli bir aracı olduğu için, istisna ve muaflıkları ile tarifeoranı uygulaması büyük önem taşıyan; mal ve eşyaların bir ülkenin sınırındangeçişi sırasında miktar veya değer üzerinden alınan ve tahsili gümrükidarelerince yapılan vergilerdir. Kendi özel vergi kanunlarında ayrıntılıolarak düzenlenen vergi türlerinin şekle ve usule ilişkin konuları Vergi UsulKanununda düzenlenmesine karşın ilgili Kanunun 2. maddesi ile gümrük idareleritarafından alınan vergi ve resimler bu Kanun kapsamı dışında tutulmuştur.Gümrük işlemlerinden alınan vergi, resim ve diğer yükümlülükler bakımından hemgenel hem de özel hükümler içeren kendine has kanun niteliğinde olan, yenibaştan ve bağımsız olarak düzenlenen Gümrük Kanunu ise 2000 yılında uygulanmayabaşlanmıştır. Gümrük Kanunu, gümrük idaresi ile yükümlüler arasındaki gümrük uyuşmazlıklarının çözümünde Vergi UsulKanunundan farklı bir düzenlemeye yer vermiştir. Buna göre, uyuşmazlıklarınçözümünde ilk önce idari çözüm yöntemleri olan; itiraz, kimyevi tahlilsonuçlarına itiraz ve uzlaşma yöntemleri denenecek buradan bir sonuçalınamaması halinde yargı mercilerine başvurulabilecektir.